Logistyka podczas akcji

Kategoria: Organizacja

Skuteczne prowadzenie długotrwałych działań ratowniczo-gaśniczych wymaga właściwego zabezpieczenia logistycznego jednostek PSP. Składa się na nie dostawa środków zaopatrzenia i usług logistycznych.

Zastępy Państwowej Straży Pożarnej prowadzą akcje ratownicze, które z uwagi na czas ich trwania dzielą się na krótkotrwałe i długotrwałe. Cezurę stanowi w tym przypadku 6 godz. Stan prawny w kwestii zabezpieczenia długotrwałych akcji ratowniczych reguluje rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 11 grudnia 1997 r. w sprawie długotrwałych akcji ratowniczych, szczegółowych norm, zasad i warunków otrzymywania wyżywienia w czasie tych akcji oraz ćwiczeń lub szkolenia przez strażaków Państwowej Straży Pożarnej lub inne osoby biorące w nich udział, a także przypadków, w których wypłaca się równoważnik pieniężny w zamian za przysługujące wyżywienie, sposobu ustalania jego wysokości oraz szczegółowych zasad wypłacania (DzU z dnia 29 grudnia 1997 r.). Przepisy szczegółowo określają, jakie działania wpisują się w definicję długotrwałej akcji ratowniczej, opisują zasady udziału jednostek PSP ratowniczych tego rodzaju działaniach oraz rodzaj zadań, które zastępy PSP mogą realizować.

Ten akt prawny stanowi podstawę do określania uprawnień i obowiązków jednostek PSP w sytuacjach kryzysowych, jednak nie podejmuje kwestii wykorzystania zasobów terenowych do ich zabezpieczenia logistycznego w długotrwałych akcjach ratowniczych.

Zabezpieczenie logistyczne jednostek PSP – czym jest?

Tym mianem określa się zaspokajanie potrzeb stałych i zmiennych jednostek PSP w trakcie zwalczania przez nie wszelkiego rodzaju zagrożeń. Podczas dużych akcji ratowniczych organizowane w ramach zabezpieczenia logistycznego dostawy zaopatrzenia i świadczone usługi powinny uwzględniać specyfikę prowadzonych działań.

Zasoby terenowe to określone zdolności wykonawcze tkwiące w potencjale ludzkim, zasobach zaopatrzeniowych oraz usługowych (logistycznych i medycznych), które można wykorzystać m.in. do zabezpieczenia logistycznego akcji ratowniczych, w tym różnego rodzaju akcji prowadzonych przez jednostki PSP. Zasoby te postrzegane są jako ważne źródła środków zaopatrzenia oraz usług logistycznych i usług (pomocy) medycznych, które wspierają etatowy potencjał logistyczny i medyczny PSP. Składa się na nie potencjał ludzki, zaopatrzeniowy (środki zaopatrzenia) oraz usługowy (w zakresie usług logistycznych i usług medycznych), które można pozyskiwać (na podstawie wcześniej zawartych umów i porozumień) w rejonach (na obszarach lub w ich pobliżu) prowadzenia akcji ratowniczych. Zasoby terenowe mogą być wykorzystywane do zaspokojenia zarówno stałych, jak i zmiennych potrzeb logistycznych i medycznych.

Zabezpieczenie logistyczne jednostek PSP w długotrwałych akcjach ratowniczych obejmuje dostawy środków zaopatrzenia oraz usługi logistyczne i usługi (pomoc) medyczne. Wśród podstawowych środków zaopatrzenia, niezależnych od rodzaju prowadzonych akcji i stosowanych technik ratowniczych, wyróżnić możemy:

W zakresie świadczonych na rzecz jednostek PSP usług logistycznych możemy można wymienić:

Ostatnią grupą świadczonych usług są usługi medyczne, które obejmują:

Problemy logistyczne – przykłady

Na podstawie empirycznych badań największych długotrwałych akcji ratowniczych w Polsce (przeprowadzonych przez jednego z autorów artykułu na podstawie ankiet i wywiadów z ekspertami) w obszarze zabezpieczenia logistycznego zidentyfikowano niedostatki, które wymagają naprawy.

Pożar w Kuźni Raciborskiej

Powódź w 1997 i 2010 r.*

Katastrofa budowlana w Chorzowie w 2006 r.

Problemy, które wystąpiły w przypadku więcej niż jednej z analizowanych długotrwałych akcji ratowniczych, to:

Główne trudności w prowadzeniu wymienionych akcji ratowniczych spowodowane były brakiem odpowiednich regulacji prawnych i ustaleń normatywnych dotyczących finansowania akcji ratowniczych, podziału kompetencji między organami kierowniczymi PSP i terenowymi organami administracji publicznej, współpracy z podmiotami gospodarczymi, procedur rozliczania się podmiotów ratowniczych z zużytych zasobów logistycznych oraz regulacji płatności za pozyskane z gospodarki narodowej zasoby logistyczne. Istotnym utrudnieniem był także brak procedur ustalania kosztów poniesionych przez podmioty gospodarcze podczas świadczenia tzw. niewymiernych usług logistycznych czy konieczność ścisłego przestrzegania postanowień ustawy o zamówieniach publicznych itp.

Propozycje rozwiązań

Skuteczność prowadzenia akcji ratowniczych w dużej mierze zależy od zabezpieczenia logistycznego działań ratowniczych. W związku z tym w celu wyeliminowania problemów, które występowały do tej pory, należy rozważyć następujące rozwiązania:

Postulowane kierunki zmian

Dalszy rozwój w obszarze zapewnienia sprawnie działającego i funkcjonalnego zabezpieczenia logistycznego podczas długotrwałych akcji ratowniczych zdaniem autorów wymaga podjęcia następujących działań:

Wskazanie w artykule możliwe kierunki zmian mają na celu zwiększenie wykorzystania przez jednostki PSP potencjału drzemiącego w zasobach terenowych w trakcie długotrwałych akcji ratowniczych. Zapewnienie optymalnego zabezpieczenia logistycznego wymaga ponadto odpowiednich uregulowań prawnych, które pozwolą zakontraktować korzystanie z zasobów terenowych będących podmiotami gospodarczymi, a także ścisłego współdziałania komend PSP z odpowiednimi terenowymi organami administracji rządowej i pozarządowej. Niezbędne są również funkcjonalne procedury pozyskiwania zasobów terenowych podczas akcji ratowniczych oraz precyzyjne zasady finansowania tych działań.

Zabezpieczenie logistyczne w czasie długotrwałych akcji ratowniczo-gaśniczych powinno być nakierowane na dysponowanie odpowiednich sił i środków oraz zapewnienie właściwych warunków gospodarczo-bytowych i sprzętowych. Zagwarantowanie odpowiedniego zabezpieczenia logistycznego umożliwia ratownikom sprawne i szybkie usuwanie skutków zdarzenia podczas długotrwałych działań ratowniczych.

Podczas działań ratowniczych w czasie powodzi w 1997 i 2010 r. trudności te nie występowały z tą samą intensywnością, jednak wykorzystanie zasobów terenowych do zabezpieczenia logistycznego w tychże akcjach nie było podstawowym źródłem zaopatrzenia jednostek PSP.

 

dr inż. Michał Chmiel, mgr inż. Tomasz Markowski i mgr inż. Karolina Równicka
są pracownikami Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego – Państwowego Instytutu Badawczego w Józefowie
fot. arch. KW PSP w Łodzi